«Καθάρισε το μυαλό σου και συγκράτησε τον εαυτό σου, και, όπως όταν ξυπνάς από τον ύπνο και συνειδητοποιείς ότι ήταν απλώς ένα κακό όνειρο που σε αναστάτωσε, ξύπνα και δες ότι αυτό που υπάρχει είναι όπως αυτά τα όνειρα.»
— ΜΑΡΚΟΣ ΑΥΡΗΛΙΟΣ, ΤΑ ΕΙΣ ΕΑΥΤΟΝ, 6.31
Ο συγγραφέας Ρέιμοντ Τσάντλερ περιέγραψε τους περισσότερους από εμάς όταν έγραψε σε μια επιστολή προς τον εκδότη του: «Ποτέ δεν κοίταξα πίσω, αν και πέρασα πολλές ανήσυχες περιόδους κοιτάζοντας μπροστά.» Ο Τόμας Τζέφερσον κάποτε αστειεύτηκε σε μια επιστολή προς τον Τζον Άνταμς: «Πόσο πόνο μας έχουν κοστίσει τα δεινά που δεν συνέβησαν ποτέ!» Και ο Σενέκας το διατύπωσε με τον καλύτερο τρόπο: «Δεν υπάρχει τίποτα τόσο βέβαιο στους φόβους μας, που να μην είναι ακόμα πιο βέβαιο το γεγονός ότι τα περισσότερα από όσα φοβόμαστε δεν συμβαίνουν ποτέ.»
Οι Στωικοί πίστευαν ότι πολλά από αυτά που μας αναστατώνουν είναι προϊόν της φαντασίας μας και όχι της πραγματικότητας. Όπως τα όνειρα, είναι ζωντανά και ρεαλιστικά εκείνη τη στιγμή, αλλά γελοία μόλις ξυπνήσουμε. Στα όνειρα, ποτέ δεν σταματάμε να σκεφτούμε και να πούμε: «Έχει αυτό κάποιο νόημα;» Όχι, απλώς το αποδεχόμαστε. Το ίδιο συμβαίνει και με τις εκρήξεις θυμού, φόβου ή άλλων ακραίων συναισθημάτων.
Το να αναστατώνεσαι είναι σαν να συνεχίζεις να ονειρεύεσαι ενώ είσαι ξύπνιος. Αυτό που σε προκάλεσε δεν ήταν αληθινό—αλλά η αντίδρασή σου ήταν. Και έτσι, από το ψεύτικο προκύπτουν πραγματικές συνέπειες. Γι’ αυτό πρέπει να ξυπνήσεις αμέσως, αντί να δημιουργήσεις έναν εφιάλτη.
THE DAILY STOIC – Ryan Holiday and Stephen Hanselman